O co pytają pacjenci

Zanim zaczniecie czytać pamiętajcie: każdy pacjent jest indywidualny - każdy ma inne problemy, u każdego występują inne zagrożenia, które można dokładnie określić, ale trzeba w tym celu wykonać odpowiednie, indywidualne badania i indywidualnie dobrać leczenie. Motywacją do badań i leczenia nie powinna tylko być chęć , żeby czuć się lepiej teraz, ale przede wszystkim aby za 10-15 lat być w pełni sprawnym fizycznie i intelektualnie.

1. Jak zapobiegać miażdżycy?

Zapobieganie miażdżycy polega na eliminacji czynników zwiększających ryzyko jej rozwoju. Czynnikami takimi są: obciążający wywiad rodziny (występowanie miażdżycy u rodziców, dziadków, rodzeństwa), płeć męska, niska aktywność fizyczna, nadwaga, nieodpowiednia dieta, nikotynizm , cukrzyca, stres, nadciśnienie. Kobiety przed menopauzą mają mniejsze, a po menopauzie co najmniej identyczne jak mężczyźni ryzyko rozwoju miażdżycy.

Miażdżycy i jej powikłaniom czyli zawałowi serca i udarowi mózgu można aktywnie przeciwdziałać.  Chociaż płci nie zmienimy a rodziny się nie wybiera to resztę czynników ryzyka można aktynie modyfikować: zaprzestać palenia i zwalczać palenie bierne, dbać o właściwą masą ciała przez zdrową dietę i ruch fizyczny. To obniża ciśnienie, zmniejsza ryzyko cukrzycy a dzięki temu zmniejsza się zagrożenie, że miażdżyca będzie się rozwijać. W niektórych przypadkach nawet u młodych osób trzeba obok diety rozpocząć leczenie farmakologiczne, żeby zminimalizować ryzyko zawału - szczególnie w grupach obciążonych genetycznie. (Prof. Piotr Pruszczyk)

2. Czy miażdżyca jest dziedziczna?

Miażdżyca jest zjawiskiem powszechnym, zaczyna się rozwijać się wcześnie u wszystkich ludzi - jej początki mogą występować nawet u osób kilkunastoletnich. Występowanie w rodzinie bardzo zwiększa prawdopodobieństwo, że będzie występował szybszy rozwój miażdżycy. Jest szereg schorzeń związanych z rozwojem miażdżycy o podłożu genetycznym, np : hipercholesterolemia rodzinna występująca u ok. 1/500 osób. Charakteryzuje się wysokim stężeniem cholesterolu i wczesnym rozwojem miażdżycy; jej rozpoznanie dokonywane jest na podstawie oceny stężenia cholesterolu. Dlatego każda zdrowa osoba w wieku 20-30 lat powinna mieć wykonane badania z oznaczeniem stężenia i frakcji cholesterolu. Przy wysokim stężeniu badania kontrolne powinno się przeprowadzić u wszystkich krewnych pierwszego stopnia. (Prof. Piotr Pruszczyk)

3. Czy zawał serca jest dziedziczny?

Jednym z czynników ryzyka wystąpienia powikłań miażdżycy jakim jest zawał jest obciążająca historia rodzinna. Jeśli w rodzinie były przypadki zawału lub udaru (u rodziców, dziadków, rodzeństwa) u mężczyzn poniżej 55 a u kobiet 65 lat - to zwiększa ryzyko zawału. Jeśli natomiast w rodzinie ktoś miał zawał w wieku 80 lat, to oczywiście ryzyko zawału się nie zwiększa. (Prof. Piotr Pruszczyk)

Zobacz też http://kardio.tv/

4. Czy przy nadciśnieniu można pić kawę i alkohol?

Można ale...Nie można nadużywać kawy - nie powinny być to ogromne ilości. Również niewielkie ilości alkoholu mają działanie ochronne na układ sercowo-naczyniowy; natomiast w dużych ilościach alkoholu nie powinno się spożywać. (Prof. Piotr Pruszczyk)

5. Czy można wyleczyć nadciśnienie?

Nadciśnienie rozpoznajemy, jeśli ciśnienie skurczowe wynosi co najmniej 140 mmHg, a rozkurczowe 90 mmHg, niezależnie od wieku pacjenta. Ogromna większość przypadków to samoistne nadciśnienie tętnicze - na obecnym stanie wiedzy nie jesteśmy w stanie wskazać jego przyczyny - najprawdopodobniej ważna rolę odgrywają predyspozycje genetyczne.

Najważniejsze jest rozpoznanie. Nadciśnienie ma ok. 30% dorosłych Polaków. Jedynie mniejszość ma je rozpoznane, a tylko niewielki procent - prawidłowo leczone. Tylko 5% przypadków nadciśnienia to tzw. wtórne postacie - wtórne do innych chorób - np. chorób nadnerczy, zwężenia tętnicy nerkowej. Większość z nich może być trwale wyleczona.

Tam, gdzie nie można nadciśnienia trwale wyleczyć - trzeba z nim żyć, ale można dobrze kontrolować ciśnienie. Jest to na ogół kontrolowanie farmakologicznie ale również niefarmakologiczne - normalizacja masy ciała, ograniczenie spożycia soli, aktywność fizyczna, rzucenie palenia, ograniczenie alkoholu, a także unikanie stresów. Tymi sposobami można obniżyć ciśnienie do ok. 10 mm słupa rtęci. Dzięki temu wiele osób uniknie farmakoterapii albo ją ograniczy. Jeśli nadciśnienie leczone jest farmakologicznie to leków nie można odstawić, nawet jeśli ciśnienie spadło. Nadciśnienie to nie katar, który mija po kilku dniach. Nadciśnienie nie boli, ale jego powikłania - tak. (Prof. Piotr Pruszczyk)

6. Kołatanie serca - czy to jest niebezpieczne?

Przyczyn kołatania jest tak dużo jak bólów głowy - na ogół nie są objawem istotnych chorób serca. Czasem mogą być jednak sygnałem poważnych schorzeń.

Różne zaburzenia rytmu serca odczuwane sa jako kołatania . Zaburzenia rytmu, czyli arytmie w pewnyc, uproszczeniu dzieli się ono na groźne i niegroźne, ale żeby je odpowiednio zakwalifikować trzeba wykonać badania diagnostyczne, takie jak: echo serca, test wysiłkowy, badania biochemiczne. (Prof. Piotr Pruszczyk)

Zobacz też http://kardio.tv/

7. Zakrzepica po złamaniu nogi - czy się wyleczy?

Prawie zawsze. Złamanie nogi, gips to tzw. przemijające czynniki ryzyka zakrzepicy. U chorych bez dodatkowych czynników najpewniej trwale wyleczymy zakrzepicę żylną. Jednak są dwa ograniczenia: u części pacjentów nawet pomimo prawidłowo prowadzonego leczenia nie dojdzie do całkowitego rozpuszczenia skrzeplin, a roczne ryzyko nawrotu zakrzepicy żylnej po ustaniu leczeniu wynosi około 3%. Ryzyko to się zwiększa jeśli występują inne czynniki ryzyka: otyłość albo np. uprzednio przebyta zakrzepica żylna. (Prof. Piotr Pruszczyk)

8. Ojciec miał zawał w wieku 50 lat. Ja mam 46 lat i jestem zdrowy. Czy powinienem się zbadać?

Zdecydowanie tak - trzeba wykonać lipidogram i badanie EKG i z wynikami udać się do kardiologa. (Prof. Ryszard Piotrowicz)

Zobacz też http://kardio.tv/

9. Czy po zawale dozwolony jest wysiłek fizyczny?

Jest nawet konieczny bo jest istotnym elementem kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej. Musi być jednak prowadzony pod okiem doświadczonych. specjalistów. Wysiłek fizyczny trzeba dostosować do stanu klinicznego pacjenta z założeniem, że preferujemy wysiłki o umiarkowanym nasileniu i akceptowane/lubiane przez pacjenta. Zalecamy wysiłki wytrzymałościowe (mkarsz, jazda na rowerze, pływanie) - minimalny czas trwania jest zindywidualizowany i wynosi 10-30 minut a ciągu dnia, 3-4 razy w tygodniu. Powrót do pełnej sprawności zależy od stanu klinicznego, ale bywa, że powrót np. do jeżdżenia na nartach jest możliwy. (Prof. Ryszard Piotrowicz)

Zobacz też http://kardio.tv/

10. Czy leki na serce upośledzają aktywność seksualną?

Niektóre leki mogą upośledzać aktywność seksualną u obu płci. Występuje to rzadziej, niż się powszechnie sądzi, tylko w 10-15% przypadków. (Prof. Ryszard Piotrowicz)


11. Czy po zawale trzeba ograniczać aktywność seksualną?

Aktywność seksualna jest niezwykle istotnym elementem życia człowieka i należy dążyć do jej realizacji jak najdłużej. Aktywność seksualna po zawale uzależniona jest od stanu klinicznego i o jej zakresie powinien decydować lekarz kardiolog. Bywają czasem przypadki, że po rozległym, powikłanym zawale serca aktywność seksualna może okazać się niebezpieczna. (Prof. Ryszard Piotrowicz)

Zobacz też http://kardio.tv/

12. Mam nadciśnienie, czy mogę chodzić na fitness?

Jeżeli ciśnienie jest prawidłowo kontrolowane farmakologicznie to umiarkowany wysiłek dynamiczny, wytrzymałościowy jest wskazany, niewskazany natomiast jest wysiłek o charakterze oporowym (ćwiczenia siłowe). W każdym przypadku należy zmierzyć ciśnienie przed rozpoczęciem ćwiczeń a potem po zakończeniu. Prawidłowo stosowane ćwiczenia są istotną metodą terapii u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. (Prof. Ryszard Piotrowicz)

Na jakie jeszcze pytania chcielibyście zobaczyć odpowiedź? Przysyłajcie pytania na adres redakcji g.lindenberg@rehabilis.eu